XVII edycja akcji „Zapal znicz pamięci”

Chcąc pozbawić naród polski przywódców oraz możliwości tworzenia ruchu oporu, Niemcy metodycznie, głównie na ziemiach wcielonych do III Rzeszy, jesienią 1939 r. zaczęli mordować przedstawicieli lokalnych warstw przywódczych. W dokonanych wówczas setkach egzekucji rozstrzelanych zostało wielu Powstańców Wielkopolskich i Śląskich. Mordowani byli także polscy urzędnicy, nauczyciele, księża, działacze polityczni i społeczni, przedstawiciele ziemiaństwa, związków oraz stowarzyszeń patriotycznych. Wszyscy oni zginęli tylko dlatego, że pełnili przywódcze role w polskim narodzie.

Część z nich publicznie rozstrzelano na głównych placach polskich miast i miasteczek. Celem tych egzekucji było zastraszenie Polaków i pozbawienie ich chęci stawiania oporu niemieckim okupantom.

Pokażmy, że o Nich pamiętamy – o tych, którzy mają swój grób, a na nim tablicę z imieniem i nazwiskiem, ale również o tych, którzy leżą w bezimiennych, masowych mogiłach rozsianych po lasach, celowo oddalonych od skupisk ludzkich. Uczcijmy pamięć tych polskich obywateli, których nadal poszukujemy.

19 października 2025 r. zachęcamy do indywidualnych upamiętnień grobów znajdujących się w okolicy. Do włączenia się w akcję zapraszamy także muzea regionalne, władze samorządowe, przedstawicieli stowarzyszeń, mediów, nauczycieli wraz z uczniami oraz drużyny harcerskie.

W tym roku finał akcji odbędzie się 19 października w Książu Wielkopolskim, gdzie 20 października 1939 r. niemieckie Einsatzkommando 14 pod dowództwem Gerharda Flescha rozstrzelało na rynku miejskim siedemnastu znamienitych mieszkańców gmin Książ i Dolsk.

Program uroczystości w Książu Wielkopolskim 19 października 2025 r.:
17.00 – msza św. w kościele pw. NMP Wniebowziętej i św. Mikołaja w Książu Wielkopolskim;
17.45 – przemarsz na rynek miejski w asyście kompanii honorowej i oficjalne rozpoczęcie uroczystości. Po niej przejście na cmentarz i zapalenie zniczy przy mogile 17 mieszkańców gmin Książ i Dolsk rozstrzelanych 20 października 1939 r.

Akcja medialno-edukacyjna „Zapal znicz pamięci” to wspólny projekt pięciu Oddziałowych Biur Edukacji Narodowej IPN w Gdańsku, Bydgoszczy, Poznaniu, Łodzi i Katowicach oraz lokalnych rozgłośni radiowych. Akcja odbywa się pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Wielkopolskiego. Celem akcji jest upamiętnienie polskich obywateli II RP, zamordowanych przez Niemców w pierwszych miesiącach drugiej wojny światowej.

Więcej informacji o miejscach publicznych i tajnych egzekucji dokonanych przez Niemców w 1939 r. oraz akcji „Zapal znicz pamięci” znajdziesz na stronach:
www.ipn.gov.pl
www.poznan.ipn.gov.pl

Zrób zdjęcia dokumentujące akcję i prześlij je na adres: zapalzniczpamieci@ipn.gov.pl*.

*Wielkość wiadomości z załącznikami nie może przekraczać 10 MB (w jednej wiadomości e-mail). Prosimy o wysłanie maksymalnie pięciu zdjęć (ponumerowanych od 1 do 5) i opisanych według wzoru: nazwa miejsca/autor zdjęcia.

Przypominamy także o konieczności podpisania odpowiednich oświadczeń dołączonych do informacji o przetwarzaniu danych osobowych w związku z udziałem w akcji Zapal znicz pamięci 2025. Dotyczą one przetwarzania wizerunku w celu zamieszczenia go na stronach internetowych i oficjalnych profilach w mediach społecznościowych Instytutu Pamięci Narodowej (RODO).

Zachęcamy również do skorzystania z internetowej bazy obiektów grobownictwa wojennego, przygotowanej przez Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu, dostępnej pod linkiem: https://www.poznan.uw.gov.pl/groby-wojenne