96 rocznica wybuchu Powstania

Walki zaczęły się 27 grudnia, gdy Niemcy zorganizowali paradę wojskową - zrywali wtedy polskie i koalicyjne flagi. Powstańcy szybko opanowali Poznań, ale nie tylko - hasło "Nie należy dłużej czekać" - przekazano do mniejszych miast i w krótkim czasie wyzwolono praktycznie całą Prowincję Poznańską. Tymczasowym dowódcą powstania został major Stanisław Taczak. 6 stycznia powstańcy zdobyli lotnisko Ławica, 8 stycznia naczelnym wodzem został generał Józef Dowbor-Muśnicki. 

Polacy stopniowo przejmowali administrację w opanowanych miastach, cały czas trwały walki z Niemcami, powstawała Armia Wielkopolska. Pod koniec stycznia ruszyła niemiecka ofensywa - po ciężkich walkach rozpoczęły się polsko-niemieckie rozmowy, które ostatecznie zakończyły się fiaskiem. Powstanie zakończyło się 16 lutego. Tego dnia w Trewirze Niemcy podpisały układ przedłużający rozejm kończący I wojnę światową. Na żądanie francuskiego marszałka Ferdinanda Focha układ ten objął również front wielkopolski.

W 2005 roku zmarł ostatni już, powstaniec wielkopolski - porucznik Jan Rzepa zamieszkały we Wronkach w Wielkopolsce. Miał 106 lat. W 2008 roku Sejm RP przyjął uchwałę, w której oddano hołd Wielkopolanom i zaznaczono, że powstańcy "pozostaną w naszej historii przykładem patriotyzmu, miłości ojczyzny i gotowości służenia jej w każdej potrzebie".

___________________

Pamięć powstańców wielkopolskich uczczono przed południem na poznańskiej Cytadeli, gdzie spoczywa ponad trzystu powstańców. Kwiaty złożył tam wojewoda wielkopolski Piotr Florek. Później kilkadziesiąt osób upamiętniło pierwszego dowódcę wielkopolskiej insurekcji, gen Stanisława Taczaka. Tadeusz Musiał - wiceprezes Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego mówi, że Taczak to bardzo ważna postać, o której należy pamiętać.

W sobotę wczesnym rankiem siedem urn z prochami powstańców wielkopolskich złożono w Kolumbarium, w Kwaterze Powstańców Wielkopolskich na cmentarzu junikowskim w Poznaniu. Kolumbarium to wspólny grobowiec, znajdujący się w honorowym miejscu Kwatery Powstańczej. Wcześniej wybrano powstańcze mogiły, które były najmniej zadbane, ekshumowano szczątki powstańców i spoczywających w grobach krewnych. W przyszłości w ten sposób upamiętnieni będą także kolejni powstańcy, których zaniedbane mogiły są rozsiane po całej nekropolii.

Główne uroczystości 96 rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego miały miejsce przed Pomnikiem Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Uczestniczyło w nich kilkaset osób, byli m.in. uczniowie, harcerze, żołnierze, samorządowcy, politycy i zwykli poznaniacy. Gospodarz wydarzenia, marszałek województwa Marek Woźniak przypomniał, że w powstanie zaangażowali się Wielkopolanie z różnych części regionu. "Najmłodsi uczestnicy mieli kilkanaście lat, najstarsi 70. Ci, którzy nie mogli walczyć, wspierali powstańców w inny sposób" - powiedział Woźniak. Marszałek przypomniał, że zwycięskiego powstania by nie było, gdyby nie praca organiczna. Dodał, że bezpośrednim impulsem był przyjazd do Poznania Ignacego Jana Paderewskiego. W czasie uroczystości pojawiły się dwa banery antyrządowe, przyniesione przez środowiska prawicowe. Właśnie z tamtej strony słychać było okrzyki "hańba", kiedy w czasie witania gości, wymieniono nazwisko konsula Federacji Rosyjskiej...

Obchody, choć w mniej formalnej atmosferze, miały także miejsce także na Placu Wolności, gdzie można było m.in zrobić zdjęcie z Ignacym Janem Paderewskim albo z samolotem z biało-czerwoną szachownicą. Powstańców można było też spotkać przed Odwachem, gdzie popołudniu zorganizowano powstańczą inscenizację zdobycia tego obiektu, z udziałem grup rekonstrukcyjnych...

___________________

Z okazji 96. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego z Lubonia do Gniezna przejechał pociąg retro. Zabytkowa lokomotywa pociągnęła dwuosiowe wagony pasażerskie 3 klasy z drewnianym wyposażeniem. Historyczny przejazd zorganizowało Towarzystwo Miłośników Miasta Lubonia - Sekcja Historyczna.

Obchody 96 rocznicy wybuchu Powstania w całej Wielkopolsce - SZCZEGÓŁY