Kopiuj, wklej - w szkole, na uczelni?

Etyk i kulturoznawca profesor Przemysław Rotengruber przypomina, że nie można kopiować fragmentów cudzej pracy i wklejać do swojej.

Plagiaty są problemem nie tylko w szkołach, ale też na uczelniach wyższych. Międzyuniwersyteckie Centrum Informatyzacji tworzy program antyplagiatowy, który byłby dostępny bez ograniczeń dla wykładowców i studentów. Testowo system już działa - mówi profesor Marek Kręglewski - dyrektor Międzyuniwersyteckiego Centrum Informatyzacji. - Walka z plagiatami powinna mieć charakter dobrze znanej w Wielkopolsce zasady - pracy u podstaw - dodaje profesor Kręglewski.

System ruszy w maju, chociaż jeszcze nie w pełni, nie będzie jeszcze gotowe ogólnopolskie repozytorium prac dyplomowych, co umożliwiłoby pełne sprawdzenie, czy dana praca studencka jest plagiatem, czy też nie. Ustawowo obowiązek sprawdzania w ten sposób prac dyplomowych wejdzie w przyszłym roku, wtedy system informatyczny musi już być sprawny.

Dlaczego wprowadzanie takiego systemu jest ważne? Jak powinno się postępować, jeśli wykaże się komuś ewidentne, celowe, świadome kopiowanie bez powoływania się na źródło? 

Jak do cudzej własności intelektualnej podchodzą uczniowie i jak ten problem rozwiązują nauczyciele? Dariusz Jagodziński prowadzi zajęcia literackie i teatralne z dziećmi i młodzieżą. Jak mówi - problem plagiatów dotyczy także polskich szkół. Co może zrobić nauczyciel w sytuacji, gdy wie, że uczeń skopiował czyjąś pracę?

Sami licealiści, z którymi rozmawiał Jacek Butlewski, mówią, że starają się unikać bezmyślnego kopiowania cudzych tekstów, chociażby z Wikipedii. Olga Wyspiańska jest polonistką w II LO w Poznaniu. Jak mówi - zdarza się, że prace pisane przez uczniów są częściowo albo w całości splagiatowane. Dzieci bardzo często naśladują kogoś innego, nie zdając sobie z tego sprawy, co może być rodzajem plagiatu

Działać ostro? Karać surowo? Czy przede wszystkim uczyć i wychowywać do samodzielności i uczciwości?

Dlaczego ludzie wciąż kradną, przywłaszczają sobie cudze teksty i pomysły - a nie tworzą i myślą samodzielnie? - od nauki w szkole począwszy? Czy to się zmienia? Jak zapobiegać świadomym oraz nieświadomym plagiatom? Jak karać plagiat w szkole, na uczelni, w pracy zawodowej???