Podziemia świętogórskiej bazyliki pod Gostyniem to nie tylko zabytkowe krypty, w których spoczywają m.in. fundatorzy świątyni czy duchowni sprzed wielu lat – to wciąż czynny cmentarz.
U nas dalej jest to miejsce, gdzie kiedy my, księża filipini, zakończymy swoją ziemską drogę, właśnie tu kończymy naszą doczesną pielgrzymkę. Czasami mówimy, że zaczynamy jako klerycy na poddaszu, jako księża mieszkamy na piętrze, a im bardziej się starzejemy, tym jesteśmy niżej, aż w końcu wszyscy kończymy właśnie w podziemiach
– podkreśla ksiądz Adam Pupka.
Jednym z najważniejszych miejsc jest krypta fundatorów, zajmująca przestrzeń pod prezbiterium. Znajduje się w niej blisko 100 trumien. W podziemiach spoczywa również ksiądz Wawrzyniec Kuśniak, XIX-wieczny przełożony filipinów, dobroczyńca i obrońca polskości. Trwa jego proces beatyfikacyjny. W 1969 roku, sto lat po śmierci duchownego, otwarto jego trumnę. Okazało się wówczas, że jego ciało zachowało się w doskonałym stanie.
Zwiedzający mogą zobaczyć także otwartą trumnę, przykrytą szklaną taflą. Spoczywa w niej ksiądz Antoni Kulawski, który zmarł w 1773 roku.
Nie zobaczymy natomiast trumien z najnowszych pochówków. Ze względu na przepisy sanitarne zostały one umieszczone w najdalszych podziemnych korytarzach i zamurowane.
Łącznie w podziemiach znajduje się ponad 260 trumien.