Pożegnanie z obowiązkiem meldunkowym

Niestety, rzecznik MSWiA odmówiła nam odpowiedzi na pytania dotyczące dostosowania administracji i praktyki do sytuacji po 1 stycznia 2014 roku. Ministerstwo odpowiedziało lakonicznym e-mailem, w którym zawarło hasła wcześniej powtarzane przez koalicyjnych polityków: cyfryzacja, mobilne społeczeństwo, przeżytek. Czy znaczy to, że wyznaczono datę, ale nie ma jeszcze mechanizmów regulujących sytuację obywateli i instytucji "dzień po" zniesieniu obowiązku meldunkowego? Można powiedzieć: pożyjemy zobaczymy... pytanie, czy zniesienie meldunku zostanie dobrze przygotowane? Na razie nic nie wiadomo o planach rządu, a do 2014 roku jeszcze "aż", albo "tylko" niecałe dwa lata.

Dziś obowiązek meldunkowy istnieje, ale i tak wiele osób nawet latami mieszka, pracuje w jednym mieście, a zameldowana jest w innym. Nie wspominajac o tysiącach Polaków pracujących za granicą, wciąż zameldowanych w Polsce. Zdaniem polityków czas skonczyć z fikcją. Niektórzy dodają nawet, że "meldunek" to relikt przeszłości. Nasz reporter, Jacek Kosiak, rozmawiał o obowiązku meldunkowym z posłem PO.

Jak się okazuje, państwo ma swoje metody. Nowe rozwiązanie wywołuje jednak wiele pytań, a nawet kontrowersji. Obywatele i urzędnicy czekają na kolejne przepisy porządkujące sytuację po 1 stycznia 2014. Co wiemy dziś? Jak zniesienie obowiązku meldunkowego wpłynie na nasz życie: na korzystanie z usług banków, instytucji, oświaty? Według socjologa Jarosława Urbanskiego zniesienie obowiązku meldunkowego ma dobre i złe strony. Dobra strona to likiwdacja martwego prawa. Państwu, jako instytucji, nie zależy już na utrzymaniu obowiązku meldunkowego, dlatego obowiązek meldunkowy zostanie zastąpiony elektroniczną rejestracją miejsca pobytu. Instytucje państwa sobie poradzą - zapewnia poseł Waldy Dzikowski. W innych krajach obowiązują rejestry, z których korzystają np. gminy czy instytucje. W wielu przypadkach meldunek był potwierdzeniem praw obywatelskich, na przykład w gminie - przypomina socjolog i działacz społeczny Jarosław Urbański:

Czy obywatel chcący korzystać z kredytu, czy po prostu z rachunku bankowego: będzie miał "trudniej" po zniesieniu obowiązku meldunkowego? Bez niepokoju na sprawę patrzy specjalista od prawa bankowego doktor Tadeusz Białek ze Związku Banków Polskich. Na zameldowaniu w danej gminie zależeć będzie wciąż tym, którzy korzystają z różnych praw, przywilejów i z pomocy - świaczonej mieszkańcom przez gminę. Pewne pytania rodzą się też wśród urzędników samorządowych, bo to właśnie gminy prowadzą ewidencję ludności. Po zmianie urzędnicy gminni nie będą mieli mniej pracy - uważa dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta w Poznaniu Katarzyna Wilk.

Z mniejszym entuzjazmem niż posłowie rządzącej ekipy do wprowadzanych zmian podchodzi opozycja, w tym Krystyna Łybacka z SLD. Jej zdaniem zniesienie obowiązku meldunkowego wiąże się z elektronicznymi dowodami osobistymi. Pojawiają się też wątpliwości. Przede wszystkim brak meldunku umożliwia oszustom podanie fałszywego adresu. To właściciel mieszkania będzie musiał dbać o wyprostowanie sprawy, a w międzyczasie "miejsce zamieszkania" oszusta może odwiedzić policja czy prokuratura.

Już w tej chwili rodzice przemeldowują dzieci, byle tylko te mogły pójść do lepszej podstawówki czy gimnazjum niż wynika to z ich rejonizacji. Teraz stanie się to jeszcze łatwiejsze i może być nadużywane. Ze zmian na pewno nie ucieszą się właściciele mieszkań, którzy wynajmują swoje lokale "na czarno". Informacja o nowym lokatorze trafi bowiem do fiskusa, który może zechcieć skontrolować, dlaczego właściciel nie odprowadza podatków od wynajmu. Jeśli jednak właściciele zaczną płacić podatki, można się spodziewać wzrostu czynszów.

Historycznie instytucja zameldowania jest związana z systemami paszportowymi występującymi już w średniowiecznej Europie, a rozwiniętymi jako element państwowego nadzoru nad obywatelami podczas Rewolucji Francuskiej, w carskiej Rosji (propiska), w państwach zachodniej Europy po wybuchu I wojny światowej (wprowadzenie wiz) oraz w stalinowskim okresie istnienia Związku Radzieckiego.

A co o obowiązku meldunkowym sądzą Nasi Słuchacze? Zapraszamy do dyskusji na antenie i w internecie.