Wody z odkrywki odbudują zasoby wodne m.in. zlewni Noteci

Porozumienie podpisane zostało pomiędzy Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie, ZE PAK S.A. z siedzibą w Koninie oraz Gminą Wierzbinek. Inwestycja może kosztować ok. 5,5 mln zł. Proces uzyskiwania wszelkich pozwoleń i decyzji może potrwać około 2 lat. Prace mają potrwać do 12 miesięcy.

Dyrektor PGW Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu Bogumił Nowak powiedział, że inwestycja realizowana w ramach projektu pn. „Odbudowa zasobów wodnych zlewni Noteci, jeziora Zakrzewek i Kanału Grójeckiego poprzez ich zasilanie wodami z odwodnienia odkrywki Tomisławice” ma na celu jak najpełniejsze wykorzystanie zasobów wód kopalnianych z odwodnienia odkrywki.

Dotychczas większość tych wód była kierowana rzeką Pichną dalej do Noteci i spływało to do jeziora Gopło. Problem polega na tym, że większość środkowego odcinka Noteci i pobliskie zbiorniki wodne, między innymi jezioro Zakrzewek będące między innymi w zasięgu leja depresji zarówno odkrywki Tomisławice jak i zalewanej odkrywki Lubstów obniżały swój poziom

- powiedział.

„Dzięki tej inwestycji, która w głównej mierze ma być sfinansowana z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji w ramach projektu odbudowy zasobów wodnych Wschodniej Wielkopolski i terenów pogórniczych będzie istniała możliwość przerzutu wody w taki sposób, żeby część wody przekierować bezpośrednio do jeziora Zakrzewek poprzez rurociąg, dalej woda będzie miała możliwość spływania do Noteci powyżej odkrywki Lubstów” – dodał.

Wyjaśnił, że dzięki temu będzie możliwość odbudowy zasobów wodnych zlewni Noteć, jeziora Zakrzewek i Kanału Grójeckiego.

Ta inwestycja doprowadzi do szybszego wypełnienia wyrobiska po odkrywce Lubstów. Będzie to najgłębszy zbiornik w Wielkopolsce, który osiągnie ponad 70 m głębokości. Pojemność będzie wynosiła około 150 mln m sześc. wody, czyli to też będzie jeden z większych zbiorników w regionie

- powiedział.

Prezes ZE PAK Piotr Woźniak podkreślił, że odbudowanie wszystkich strat, naprawa szkód dla środowiska związane z wydobywaniem węgla brunatnego to wielkie wyzwanie.

Odkrywka Tomisławice, czyli ostatnia odkrywka na terenie której ZE PAK działa i na terenie której eksploatuje węgiel brunatny, mieści się na terenie gminy Wierzbinek. To porozumienie podpisujemy właśnie po to, żeby żeby nie być zaskoczonym w momencie, kiedy eksploatacja tej odkrywki się zakończy, żeby mieć już przygotowane wszystkie zgody środowiskowe, pozwolenia, uzgodnienia z Wodami Polskimi, żeby przystąpić do zalewania tej ostatniej odkrywki, ale też jeszcze żeby mieć infrastrukturę przygotowaną do zakończenia zalewania odkrywki Lubstów i do kierowania wody do Noteci

– wyjaśnił.

Mieszkańcy Poznania nigdy nie powinni czuć się zaniepokojeni, że my im tutaj, w okolicach Konina, zabierzemy całą wodę z Warty. Nigdy nie będzie tak, że oni będą mieli suche koryto. Są gwarantowane przepływy, poniżej których nie można tej wody pobierać. Gdy mamy nadmiar wody w Warcie, tworzymy system ciągów hydrotechnicznych, rurociągów, którymi tę wodę przepompowujemy do odkrywek, zbieramy ją po to, by, kiedy przychodzi susza i kiedy tej wody nie ma, móc pobierać wodę z tych gigantycznych zbiorników retencyjnych

- powiedział prezes ZE PAK.

Wójt gminy Wierzbinek Paweł Szczepankiewicz podkreślił, że podpisanie listu intencyjnego poprzedziły wieloletnie rozmowy o kwestii odbudowy stosunków wodnych na terenie pogranicza kujawsko-wielkopolskiego ze szczególnym uwzględnieniem gminy Wierzbinek.

Strony porozumienia zadeklarowały wolę wspólnego działania w kierunku odbudowy zasobów wodnych na obszarze Pojezierza Gnieźnieńskiego i Kujawskiego oraz dążenia do uzyskania wsparcia ze środków Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021 - 2027 oraz środków krajowych dla potrzeb realizacji przedsięwzięć, zmierzających do osiągnięcia wskazanych wyżej celów.

Zadanie miałoby zostać przeprowadzone w ramach realizowanych przez PGW Wody Polskie zadań ujętych w Programie Planowanych Inwestycji w Gospodarce Wodnej PGW.

W liście intencyjnym wskazano, że strony wyrażają wolę współpracy w sprawie realizacji zadań przyczyniających się do poprawy retencji gruntowej i utrzymania w korycie rzeki Noteci stabilnego przepływu, poprzez zasilanie rzeki wodami z odwodnienia odkrywki Tomisławice i wodami rzeki Pichny. System przerzutu wód będzie również wykorzystywany do zasilenia w wodę jeziora Zakrzewek.

W ramach projektowanego systemu przerzutu wód planowane jest wykonanie m.in. pompowni na rzece Pichnie, łącznika między korytami rzeki Pichny i Noteci oraz doprowadzalnika wód z łącznika do jeziora Zakrzewek. Realizacja zadania planowana jest na lata 2023-2025.