NA ANTENIE: Prognoza pogody
Studio nagrań Ogłoszenia BIP Cennik
SŁUCHAJ RADIA ON-LINE
 

105 lat temu Powstańcy Wielkopolscy ruszyli do walki o wolność

Publikacja: 27.12.2023 g.08:09  Aktualizacja: 27.12.2023 g.13:59 Jacek Butlewski / Danuta Synkiewicz / Jacek Marciniak
Wielkopolska / Kalisz / Leszno / Konin / Międzychód
Owocem powstania było włączenie do polskich ziem Wielkopolski. Główne obchody odbędą się popołudniu w Poznaniu. Po raz trzeci Święto obchodzone jest jako Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.
marsz powstanie wielkopolskie flaga powstańcza - Wojtek Wardejn - Radio Poznań
Fot. Wojtek Wardejn (Radio Poznań)

Spis treści:

    O 11:30 złożenie kwiatów na mogile generała Stanisława Taczaka (pierwszy dowódca powstania) - i płk. Wincentego Wierzejewskiego na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan.

    Kwiaty pojawią się też przy tablicach Ignacego Jana Paderewskiego, Dowódców Powstania Wielkopolskiego i Marynarzy Powstańców Wielkopolskich.

    O 12:30 w farze msza w intencji Powstańców Wielkopolskich. Główne uroczystości o 16:40 przy pomniku Powstańców Wielkopolskich.

    Kaliszanie także uczczą 105. rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego. Uroczystości odbędą się w podcieniach ogrodzenia kampusu Szkoły Wyższej Wymiaru Sprawiedliwości przy ul. Wrocławskiej, gdzie znajduje się tablica pamiątkowa oraz przy tablicy pamiątkowej, poświęconej bohaterom Powstania Wielkopolskiego przy ul. Śródmiejskiej. Hołd powstańcom złożą parlamentarzyści, władze Kalisza oraz młodzież szkolna.

    W Szczypiornie stacjonował I Batalion Pograniczny. Był on pierwszym oddziałem żołnierzy polskich ochotników. Tworzyli go młodzi ludzie z Ostrowa Wielkopolskiego, Nowych Skalmierzyc i Kalisza. To właśnie żołnierz tego batalionu Jan Mertka uważany jest za pierwszą ofiarę powstania.

    O godz. 10.00 w Lesznie rozpoczną się uroczystości związane ze 105. rocznicą wybuchu Powstania Wielkopolskiego. Tradycyjnie już mieszkańcy oddadzą hołd uczestnikom tych wydarzeń przy Pomniku z tablicą zbiorową w Kwaterze Powstańców Wielkopolskich na cmentarzu parafialnym. Później prezydent miasta złoży kwiaty pod pomnikiem upamiętniającym poległych powstańców w pobliskiej Trzebani.

    W samym Lesznie powstanie nie wybuchło, w mieście stacjonował silnie obsadzony garnizon wojska niemieckich - przypomina leszczyński historyk wojskowości Krzysztof Handke.

    Ale część młodzieży leszczyńskiej uciekła do powstania. Walczyła na innych frontach, także w pobliżu swojego rodzinnego miasta. Patrioci leszczyńscy jeszcze przed wybuchem powstania zostali aresztowani przez Niemców, trafili m.in. do obozu w Żaganiu. Niestety były takie warunki. Ale dzięki faktom dokonanym, że wybuchło to powstanie, że potem Francja czy inni pomogli nam. Front wielkopolski czy polsko - niemiecki stał się frontem państw, które zwyciężyły. Dzięki temu Leszno wróciło do Macierzy. Wyobraźmy sobie, że gdyby jeszcze przez kolejnych 20 lat Wielkopolska, Leszno nie było w Polsce, nie wiem, jakby to wyglądało. Jak mocno nastąpiłoby zniemczenie, germanizacja naszych krajanów, dziadków, pradziadków

    - mówi Krzysztof Handke.

    Leszno do Polski wróciło w styczniu 1920 roku na mocy traktatu wersalskiego, kończącego I wojnę światową. Przyznał Polsce: Wielkopolskę, tereny zajęte przez powstańców oraz miasta, których Polakom nie udało się zdobyć m.in. Leszno, Kępno, Rawicz i Zbąszyń.

    Konin włącza się dziś w obchody 105. rocznicy Powstania Wielkopolskiego. Co prawda miasto nie miało bezpośrednich związków z tym zrywem, nie doszło tu do żadnych związanych z nim wydarzeń, jednak od kilku lat koninianie coraz żywiej interesują się tym ważnym dla regionu wydarzeniem.

    Jedna z konińskich podstawówek nosi imię Powstańców Wielkopolskich i jest źródłem wiedzy o wydarzeniach sprzed ponad wieku. W Koninie spoczywa też kilku powstańców i właśnie dziś na ich mogiłach złożone zostaną kwiaty - mowi Andrzej Łącki z konińskiego magistratu.

    Jedyne ślady związane z Powstaniem Wielkopolskim jakie mamy, to są Powstańcy Wielkopolscy. Zaczynamy się interesować tymi postaciami. Skąd się wzięli w Koninie? To nie są osoby, które zginęły podczas powstania, tylko życie w jakiś sposób spowodowało, że się tutaj przenieśli, pracowali w tutejszych zakładach i takich grobów Powstańców Wielkopolskich mamy tu osiem na wszystkich trzech cmentarzach. To dla nas okazja do żywej lekcji historii - poznania nowych faktów związanych z Powstaniem Wielkopolskim w naszej części regionu

    - mówi Andrzej Łącki.

    Władze miasta zapraszają mieszkańców zainteresowanych lokalną historią do udziału w składaniu kwiatów i zapaleniu zniczy. Uroczystości zaczną się o godz. 10:00, na cmentarzu parafii św. Bartłomieja przy ul. Kolskiej, gdzie znajdują się cztery groby powstańców. Potem kwiaty złożone zostaną na trzech grobach na cmentarzu parafii św. Wojciecha oraz na mogile jednego powstańca - na cmentarzu komunalnym przy ul. Staromorzysławskiej.

    Powstańcy Wielkopolscy zostaną uczczeni także w północno-zachodniej części regionu. W Międzychodzie uczniowie Liceum Ogólnokształcącego im. Jarosława Dąbrowskiego jak co roku przemaszerują przez miasto, by oddać hołd powstańcom. Pochód zakończą zapaleniem zniczy przy Pomniku Powstańców Wielkopolskich. Początek wydarzenia o 11:00, może do niego dołączyć każdy. Uroczysty przemarsz także w Obrzycku: pochód wyruszy o 18:00 spod remizy miejscowej jednostki OSP i przejdzie na Rynek.

    W Kwilczu, Luboszu i Mościejewie po godzinie 16:40 druhowie z Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych zapalą znicze na powstańczych grobach.

    Zdjęcie Jacek Butlewski Jacek Butlewski

    Kierownik kultury Radia Poznań. Z zaciekawieniem śledzi wszelkie ciekawe wydarzenia kulturalne - bywa na wystawach, spotkaniach czytelniczych, spektaklach i koncertach. Nagrywa krótkie filmy kulturalne, które można zobaczyć na naszym kanale YouTube.

    https://radiopoznan.fm/n/PSioUQ
    KOMENTARZE 0