Bimbą przez historię. Wystartowała linia wolność '56

Rozkład jazdy? Kierunek: prawda, godność, solidarność – pod takim hasłem uczestnicy przemierzają miasto historycznym tramwajem, poznając miejsca i historie związane z pierwszym robotniczym zrywem przeciwko komunistycznej władzy w Polsce. Patronat nad inicjatywą objęło Radio Poznań!

Tramwajem przez historię Poznańskiego Czerwca

Linia Wolność ’56 to inicjatywa edukacyjno-historyczna przygotowana przez Fundację Wspierania Kreatywnej Edukacji, Rozwoju i Rewitalizacji KREAKTYWATOR. Projekt skierowany jest do uczniów poznańskich szkół. Jego celem jest zainteresowanie młodych ludzi tematyką Poznańskiego Czerwca 1956 oraz przedstawienie jej poprzez miejsca, bohaterów i wydarzenia związane z robotniczym zrywem.

Przejazd trwa około 45 minut i prowadzi od pętli tramwajowej na Dębcu do dawnej zajezdni przy ulicy Gajowej. Trasa nie została wybrana przypadkowo – wiedzie przez miejsca szczególnie związane z historią robotniczego protestu.

W trakcie podróży uczestnicy słuchają archiwalnych nagrań dotyczących Czerwca ’56, rozwiązują zadania edukacyjne i poszukują ukrytych w wagonie przedmiotów nawiązujących do życia poznańskich robotników. Na pasażerów czekają również pamiątkowe bilety oraz specjalne karty pracy.

Całość prowadzą animatorki wcielające się w role tramwajarek, które przybliżają uczestnikom historię wydarzeń sprzed siedmiu dekad.

Od Dębca do Gajowej śladami protestu

Podróż rozpoczyna się na Dębcu, skąd 28 czerwca 1956 roku wyruszyły tysiące pracowników Zakładów im. Józefa Stalina, dzisiejszego H. Cegielskiego. Przemieszczając się przez miasto, uczestnicy tej nietypowej lekcji wypatrują śladów historii między innymi na Jeżycach i przy placu Adama Mickiewicza, gdzie znajduje się Pomnik Poznańskiego Czerwca 1956.

Finał trasy stanowi dawna zajezdnia tramwajowa przy ulicy Gajowej – miejsce szczególnie ważne dla historii robotniczego protestu.

Tramwajarze stanęli po stronie protestujących

W czerwcu 1956 roku robotnicy warsztatów tramwajowych aktywnie wsparli demonstrantów. Mimo prób powstrzymania ich przez kierownictwo przedsiębiorstwa, do protestu przyłączyło się około 90 procent załogi.

O wydarzeniach przypomina dziś pomnik stojący przy dawnej zajezdni. Monument w formie dwóch szyn tramwajowych układających się w literę „V” zawiera fragment wiersza Kazimiery Iłłakowiczówny poświęconego ofiarom Czerwca ’56:

...lecz zbryzgano mózgiem bruk

i bruk się wzdyma powoli

krew nie płynie już, już tylko skrzep

rozstrzelano moje serce w Poznaniu

- można przeczytać na pomniku.

Posłuchaj też: Powstanie czy protest?

Bohaterskie tramwajarki symbolem Poznańskiego Czerwca

Szczególne miejsce w historii zajmują trzy młode konduktorki: Stanisława Sobańska, Helena Przybyłek i Maria Kapturska. Kobiety szły na czele robotniczego pochodu ulicą Kochanowskiego, niosąc biało-czerwoną flagę. Wszystkie zostały postrzelone podczas tłumienia protestu, a po jego zakończeniu przez lata doświadczały represji ze strony komunistycznych władz.

Dziś ich odwagę upamiętnia Skwer Trzech Tramwajarek u zbiegu ulic Dąbrowskiego i Kochanowskiego, gdzie w 2018 roku odsłonięto poświęcony im pomnik. O losach Stanisławy Sobańskiej oraz dwóch pozostałych bohaterek opowiadała w audycji Historia Żywa p.o. Dyrektor Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956 w Poznaniu, Kinga Przyborowska, w rozmowie z Jackiem Butlewskim.

Obchody 70. rocznicy Poznańskiego Czerwca

Pamięć o tramwajarzach i tramwajarkach będzie jednym z ważnych elementów głównych obchodów 70. rocznicy Poznańskiego Czerwca.

O godzinie 10:00 w niedzielę odbędą się uroczystości na terenie dawnej zajezdni MPK przy ulicy Gajowej. Stamtąd uczestnicy przejdą na Skwer Trzech Tramwajarek, gdzie dalsza część obchodów rozpocznie się o godzinie 10:45.

Centralnym punktem rocznicowych wydarzeń będzie uroczystość pod Pomnikiem Poznańskiego Czerwca 1956 na placu Adama Mickiewicza. Rozpocznie się ona o godzinie 17:30 z udziałem Prezydenta RP, zagranicznych delegacji, władz samorządowych oraz asysty wojskowej.

Obchody będziemy relacjonować na bieżąco na naszej antenie oraz w mediach społecznościowych.

Na początku czerwca wystartowała również podstrona Radia Poznań Archiwum Czerwca '56, na której z okazji 70. rocznicy robotniczego protestu prezentujemy najciekawsze materiały z naszego archiwum. W osobnej zakładce można znaleźć m.in. zarejestrowane rozprawy sądowe, w których oskarżonymi byli uczestnicy protestu.