NA ANTENIE: Sportowa arena

100 lat temu zakończyło się Powstanie Wielkopolskie

Publikacja: 16.02.2019 g.09:06  Aktualizacja: 17.02.2019 g.09:57 Informacyjna Agencja Radiowa
100 lat temu - 16 lutego 1919 roku - zakończyło się Powstanie Wielkopolskie, zwycięski zryw niepodległościowy Polaków, który doprowadził do wyzwolenia spod władzy niemieckiej niemal całej Wielkopolski.
powstanie wielkopolskie - ipn.gov.pl
/ Fot. (ipn.gov.pl)

Powstanie wybuchło 27 grudnia 1918 roku, niedługo po zakończeniu I wojny światowej. Polacy wystąpili zbrojnie przeciwko państwu niemieckiemu. Domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość. 

Wielkopolanie zyskali wolność, a ziemie stanowiące kolebkę naszej państwowości, wróciły do macierzy. Powstańcy wystąpili w reakcji na demonstracje Niemców sprzeciwiających się wizycie w Poznaniu polskiego pianisty i działacza niepodległościowego Ignacego Paderewskiego. Pod koniec grudnia powstańcy ruszyli do ataku w Wielkopolsce. 

Do połowy stycznia 1919 roku wyzwolili niemal całą Wielkopolskę, która znalazła się w granicach Rzeczypospolitej. Zachodnie granice państwa ukształtowały się korzystniej, niż zakładano pierwotnie. Zryw zakończył się 16 lutego 1919 roku rozejmem w Trewirze, jednak dopiero Traktat w Wersalu podpisany 28 czerwca 1919 roku przyznał Polsce niemal całe Poznańskie i w ten sposób uznał sukcesy powstania. 

Działania powstańcze ogarnęły teren liczący około 25 tysięcy kilometrów kwadratowych, na którym żyło prawie 2 miliony ludności. W szczytowym momencie walk armia powstańcza liczyła 72 tysiące dobrze wyposażonych żołnierzy. Dowódcami zrywu byli - generał Stanisław Taczak do 15 stycznia 1919 roku oraz generał Józef Dowbor-Muśnicki, głównodowodzący powstania od 16 stycznia 1919 roku.

Dzięki zwycięstwu powstania, Wielkopolska wniosła do odrodzonej Rzeczypospolitej: rdzennie polskie ziemie z wysoko rozwiniętą gospodarką, nowoczesnym przemysłem rolno-spożywczym, wydajnym rolnictwem i rozwiniętym handlem, armię, licząca ponad 75 tysięcy żołnierzy i wiele sprzętu wojskowego zdobytego w walkach z zaborcą.

Powstanie Wielkopolskie wywarło wpływ na aktywność niepodległościową Polaków zamieszkałych w zaborze pruskim, na Śląsku i Pomorzu, a także na ideę walki o dostęp do Bałtyku. Powstańcy wielkopolscy uczestniczyli w powstaniach śląskich i w przeprowadzaniu plebiscytów na Śląsku i Pomorzu. Śląski zryw niepodległościowy był wspierany przez Wielkopolan licznymi transportami z bronią i amunicją, artykułami żywnościowymi, odzieżą i lekami. 

Powstańcy wielkopolscy walczyli też o Lwów, uczestniczyli w walkach 1920 roku na kresach wschodnich oraz na froncie litewsko-białoruskim. W 2005 roku zmarł ostatni powstaniec wielkopolski - porucznik Jan Rzepa zamieszkały we Wronkach w Wielkopolsce. Miał 106 lat.

Informacyjna Agencja Radiowa
https://radiopoznan.fm/n/xU6P7Q
KOMENTARZE 3
PDS OP 17.02.2019 godz. 10:21
Wkradła się mała pomyłka dot.rangi oficerskiej Stanisława Taczaka. W momencie wybuchu Powstania Wlkp. był podporucznikiem. Ale zasługi pozostają.
Oliveira 17.02.2019 godz. 08:48
Pierwszym Komendantem Powstania (Tajny Sztab, Zamach na ratusz, Służba Straży i Bezpieczeństwa, zdobycie Ławicy) był ppor. Mieczysław Paluch. Taczak (w zasadzie tylko kapitan) chciał "uspokoić sytuację" - czyli zgasić Powstanie.Chwała Bohaterom!
Piechu Pyr@ 16.02.2019 godz. 15:31
Niewiedza czy manipulacja? Proszę aby dziennikarz rzetelnie sprawdził jaki stopień oficerski nosi 1.d-ca powstania Stanisław Taczak. Nazwac Taczaka generałem w momencie wybuchu powstania, to jak nazwać Piłsudskiego marszalkiem w dniu tworzenia Legionów

SERWIS INFORMACYJNY


GODZINY: 17:00 18:00 19:00 20:00 21:00

@TWITTER