AUDYCJA JĘZYK NA ZAKRĘCIE

Język na zakręcie - Ceper

Ceper, nie cepr. Cepry przyjeżdżają do Zakopanego. Nie wszyscy poznaniacy lubią określenie - pyra poznańska.

Język na zakręcie - Cieniować

Cieniować można rysunek, włosy. Tu w znaczeniu - cienki, czyli lichy, słaby. Skoczkowie cieniują , czyli kiepsko skaczą. Cienki Bolek - jak w znanej piosence - cienias.

Język na zakręcie - Architekt zbrodni

Architekt nie tylko ten, co projektuje dom. Również twórca czegoś dobrego. np. planu gospodarczego. Nie powinno się jednak łączyć tego wyrazu np. ze zbrodnią, z czymś złym.

Język za zakręcie - Dom pasywny

Określenie pasywny - mało ruchliwy zawodnik np. Dom pasywny - energooszczędny, Dom, który rządzi swoją energią , a więc nie jest pasywny w tradycyjnym rozumieniu
Grażyna Wrońska, prof. Jarosław Liberek

Język na zakręcie - "Ten topól"

Ten topól - bardzo potoczna forma, znana w całej Polsce . Dlaczego zmiana rodzaju? Językoznawcy też nie wiedzą ...Poprawnie jedynie: ta topola!

Język na zakręcie - Grudzień

Bardzo stary , prasłowiański rodowód grudy -stąd grudzień. Gruda - zmarznięta ziemia.

Język na zakręcie - Boarding

Niekiedy lepiej posługiwać się znanym terminem angielskim boarding - Polski odpowiednik nie jest zrozumiały dla pasażerów samolotów - pokładowanie.

Język na zakręcie - Wojna

Człowiek rozdaje karty - np. dyrektor decyduje o nagrodzie, czyli rozdaje karty. Kiedyś dotyczyło to tylko ludzi. Teraz - językoznawcy się godzą na taką innowację - może być i nieosobowy rzeczownik - np. wojna rozadaje karty. Wszyscy wiedzą o co chodzi!
Grażyna Wrońska, prof. Jarosław Liberek

Język na zakręcie - Zauroczyć

Skłonność do kogoś, zaufanie do kogoś. Natomiast zauroczenie - kimś , czymś - celownik!
Grażyna Wrońska, prof. Jarosław Liberek

Język na zakręcie - Kierowcom /-ą

Liczba mnoga - kierowcom, nie kierowcą! Być może jest to ucieczka przed często spotykanymi w języku potocznym poznaniaków formami - idom, zamiast idą!

Język na zakręcie - Wezwanie

Język na zakręcie - Odmiana "Niemcy"

Język na zakręcie - Gloryfikacja

Nie można mylić gloryfikacji z nobilitacją! Gloryfikuje się kogoś - np. powstańców. A. nobilitacja - dla kogoś , bo zrobił coś dobrego.

Język na zakręcie - Wsadzić kij w mrowisko

Znaczy to samo - wsadzić, wetknąć kij w mrowisko, a nieco łagodniej - włożyć kij w mrowisko..
Grażyna Wrońska, prof. Jarosław Liberek

Język na zakręcie - Talizmaty

Coraz nowe określenia bohaterów - legenda , symbol, teraz pojawia się - talizmatyczna postać!

Język na zakręcie - Na torowisku

Nie trzeba bać się form - "auto na torowisku". Uciekamy od form błędnych - na stołówce, na portierni etc. i stąd często mówimy - "w torowisku"

Język na zakręcie - Krafftówna

Odmiana nazwisk z przyrostkami: -ówna - córka Nogaja - Nogajówna, Liberka - Liberkówna etc. Odmiana jak "panna" -Nogajównie, Liberkównie. Coraz rzadziej używane są dziś te przyrostki!

Język na zakręcie - Ego wielkie jak...

Najróżniejsze określenia EGO "jak z kosmosu", "wielkie jak galaktyka" etc.
Grażyna Wrońska, prof. Jarosław Liberek

Język na zakręcie - Francuski piesek

Francuski piesek - zmiana znaczenia - tak dzieje się z wieloma okresleniami wraz z upływem lat

Język na zakręcie - Incydent

Incydent - użycie terminów nieadekwatnych do sytuacji! O katastrofie, w której giną ludzie nie można mówić, że to incydent!