40. rocznica wprowadzenia stanu wojennego. Wielkopolanie pamiętali o wydarzeniach 1981 roku

Ofiary stanu wojennego uczcili w Poznaniu uczestnicy wieczornych uroczystości. Główna celebra miała miejsce przed Poznańskimi Krzyżami. Internowany w stanie wojennym Janusz Pałubicki powiedział w przemówieniu że nowy rodział w dziejach kraju, pod koniec lat 80-tych, związany z Okrągłym Stołem, spowodował, że Polska przestała być sowiecką kolonią. Jak dodał, Polska wyszła z komunizmu bez rozlewu krwi, ale nie udało się jasno oddzielić dobro od zła.

Stąd bardzo wiele osób, i wtedy i dzisiaj ma poczucie, że za tą zmianą nie poszedł nowy moralny porządek, i tak się nie stanie. Stąd mamy takie dziwne sytuacje jak położenie materialne ofiar i położenie materialne katów. Mówiąc o katach na ogół myślimy o tych z SB, czy z milicji - pamiętajcie, że oni działali w imieniu PZPR.

Janusz Pałubicki dodał, że tragedia stanu wojennego nie zamieniła się wniwecz, jak wiele wczesniejszych polskich nieszczęść. - Ten trud, śmierć i łzy zostały wynagrodzone całemu społeczeństwu, wszyscy mają możliwość skorzystania z wolności, pamiętajmy o tym w dniu rocznicy tych nieszczęść - powiedział Pałubicki.

Dla reprezentującej Poznański Klub Gazety Polskiej, Marii Zawadzkiej, która przyniosła wieniec, udział w uroczystościach to obowiązek. Zawadzka dobrze pamięta grudniowe dni sprzed 40 lat.

Wielki strach, ponieważ różne koleje losu rodzice przeżywali w poprzednich czasach. Także jeżeli został ogłoszony stan wojenny, to dla mnie wtedy, tej paroletniej był wielki, wielki strach.

Po złożeniu kwiatów; z białych i czerwnych zniczy ułożono flagę w ramach Światełka Pamięci. Po zakończeniu oficjalnej części, przez Krzyżami stanęli kibice. Śpiewali hymn, odpalili racje, i skandowali antykomunistyczne hasła.

To miejsce symboliczne - za jego murami internowano działaczy kaliskiej Solidarności. W 40. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego pod tablicą pamiątkową na byłym więzieniu w Kaliszu złożono kwiaty i zapalono znicze. Do dziś nie wiadomo, ilu działaczy było internowanych i osadzonych w aresztach i więzieniach. Część trafiła do ostrowskiego aresztu.

"Musimy pamiętać o tych wydarzeniach. To było wypowiedzenie wojny polskiemu narodowi"- powiedział szef kaliskiego związku Bernard Niemiec.

Jesteśmy winni hołd tym wszystkim, którzy byli wiezieni, którzy byli bici, katowani w więzieniach i byli pomordowani. To jest nasz obowiązek aby o tych ludziach pamiętać. Dla nich spotykamy się dziś tutaj i na wszystkich uroczystościach, które są organizowane, aby tym ludziom oddać hołd i podkreślić pamięć o tych wydarzeniach, bo za naszą wschodnią granicą na Białorusi dzieją się podobne rzeczy, a więc ta pamięć powinna być w nas żywa, bo nic nie jest dane raz na zawsze

 - mówił Bernard Niemiec.

Niemal wszyscy liderzy Solidarności tamtego okresu związani byli z kaliskim klasztorem oo. Jezuitów. Duży wpływ wywarł na nich ojciec Stefan Dzierżek, który w czasie wojny działał w Armii Krajowej, w 1962 r. doprowadził do odwołania I sekretarza PZPR w Kaliszu a we wrześniu 1980 r. jako jedyny kaliski kapłan odprawił mszę świętą za strajkujących w Winiarach. Dziś wieczorem w Kościele oo. Jezuitów zostanie odprawiona Msza św. w intencji ofiar Stanu Wojennego.

W Trzciance odsłonięto tablicę upamiętniającą lokalnych działaczy "Solidarności", aresztowanych w stanie wojennym. Miejsce nie jest przypadkowe, bo tablica zawisła na budynku, w którym kiedyś funkcjonowały: Milicja Obywatelska i Służba Bezpieczeństwa. Dziś jest tam szkoła.

Mieczysław Ślesicki został aresztowany kilka dni po wprowadzeniu stanu wojennego. Przywieziono go do tego budynku, a później skazano.

Przez kilka godzin oczekiwałem na przesłuchanie, później zostałem zamknięty w celi, aktualnie znajduje się tam pokój nauczycielski. Wyrok jeden z pierwszych w Polsce; było 10-dniowe śledztwo, szybko sporządzony akt oskarżenia. Proszę sobie wyobrazić, że za powieszenie plakatu na szybie jednego ze sklepów, sędzia skazał mnie na 2 lata więzienia. Wyszedłem dopiero po 14 miesiącach

 - mówił Mieczysław Ślesicki.

Dziś w Trzciance rozegrana zostanie jeszcze gra miejska dla młodzieży, która będzie dotyczyła stanu wojennego. Uczniowie poprzez zabawę mają uczyć się historii.

Odsłonięcie pomnika upamiętniającego represjonowanych działaczy NSZZ Solidarność było dzisiaj najważniejszym wydarzeniem obchodów 40. rocznicy wprowadzenie stanu wojennego w Rawiczu. Obelisk stanął przy dawnej jednostce wojskowej. "Miejsce to nie jest przypadkowe" - podkreśla burmistrz Grzegorz Kubik.

Stoi na terenie, na którym znajdowała się jednostka wojskowa, gdzie w latach 1982 - 83 funkcjonował Wojskowy Obóz Internowania. Ten pomnik jest bardzo ważny dla Rawicza. Z jednej strony pokazuje i przypomina o działaczach "Solidarności" podkreślając wkład, jaki mieli w obecną rzeczywistość Polski. Z drugiej strony pokazuje młodzieży, że należy o tych ludziach pamiętać

 - mówi Grzegorz Kubik.

W Wojskowym Obozie Internowania w Rawiczu zostało osadzonych blisko 200 internowanych.

Konińskie obchody 40 rocznicy wprowadzenia stany wojennego w atmosferze wyraźnego podziału. Rano kwiaty pod obeliskiem złożyli politycy i sympatycy rządzącej miastem Platformy Obywatelskiej, przed południem - "Solidarność" i środowisko prawicowe.

Nasz reporter zapytał prezydenta Konina, czy wspólna historia i odwoływanie się obu stron do dziedzictwa "Solidarności" ów widoczny w mieście podział pozwolą zasypać i spotkać się na wspólnych uroczystościach.

Uchylam się od dania odpowiedzi. Ja nie wiem, czy my jesteśmy w stanie ocenić, jak to właściwie jest. Chyba ocenią to następne pokolenia

 - mówił Paweł Adamów.

Przewodniczący Zarządu Regionu konińskiej "S" Nie robił takich uników - zdaniem Artura Skieresza - na razie nie ma wielkich szans na wspólne obchody.

Nie przewidujemy w tej chwili - póki sprawy polityczne nie ułagodzą się

 - mówił Artur Skieresz. Dzisiaj "Solidarności" bliżej mimo wszystko do programu PiS.

Bardziej konsyliacyjni byli posłowie z przeciwnych opcji. "Powinniśmy tę rocznicę czcić razem" - mówi poseł Platformy, Tomasz Nowak.

Oczywiście, że tak - to jest dzień wspólnej tragedii narodowej, później zniszczenia nam kolejnych - co najmniej - 10 lat życie. Dla mnie to dzień obarczony dramatycznymi wspomnieniami

 - mówił parlamentarzysta PO.

"Ja na nikogo się nie obrażam" - mówi Leszek Galemba z PiS.

Każdego szanuję, tych co oddali hołd rano, tych co przyjdą wieczorem, pomodlą się, doceniając, że jesteśmy wolnym, suwerennym Narodem

 - mówił Leszek Galemba.

Mimo, że historię mamy wspólną - mieliśmy dziś w Koninie kolejne uroczystości obchodzone rozłącznie przez zwaśnione obozy polityczne. Nic nie wskazuje na to, by w dającej się przewidzieć przyszłości co się w tej kwestii zmieniło.