Wracają zapomniane choroby?

Szczepionki - czy to jest jedyna skuteczna broń w walce z odrą, polio czy gruźlicą? Jak się bronić przed powrotem chorób zakaźnych? Naszym gościem była doktor Ilona Małecka z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, jednocześnie pediatra Szpitala Dziecięcego przy ul. Nowowiejskiego) w Poznaniu.

Po ostatnich przypadkach odry w Wielkopolsce zastanawiamy się czy to chwilowy, przypadkowy wzrost zachorowalności, czy tendencja, która świadczy o pewnych zmianach w układzie odpornościowym. Niepokojące są dane na temat odry - mamy w Wielkopolsce kilka (w piątek było ich pięć) przypadków podejrzeń wystąpienia tej choroby (podejrzeń, bo jeszcze nie ma ostatecznych wyników badań), w tym pierwszy dorosły - 43-latek - który z powodu powikłań leży na oddziale zakaźnym.

Czy powrót takich chorób jak odra albo wzrost zachorowalności na różyczkę czy ospę to wynik nieszczepienia dzieci? Co można w tej sytuacji zrobić - nakazać szczepienie? Czy odsetek dzieci niezaszczepionych rośnie? Czy szczepienie jest jedyną skuteczną bronią przeciwko chorobom zakaźnym?

W Niemczech po przypadkach odry wybuchła panika - ale na razie nie ma nakazu szczepienia. - W ogóle podejście niemieckich lekarzy jest inne niż w Polsce - mówi mieszkająca w Niemczech Aleksandra Kubicka, mama 7-letniego Tymka i 3-letniego Alesia. Jej dzieci zostały zaszczepieni przeciwko tężcowi, krztuścowi i błonicy i zdaniem ich mamy wystarczy, żeby było silne i odporne - może w Polsce za dużo jest szczepień? Czy organizmy dziecięce poradzą sobie z taką chorobą jak odra?

W Wielkopolsce w ubiegłym roku nie zostało zaszczepionych ponad 2 tysiące dzieci, rok wcześniej 500. Stale więc rośnie liczba dzieci niezaszepionych. To efekt m.in. działania ruchów antyszczepionkowych, w Poznaniu to stowarzyszenie STOP NOP. Jego przedstawiciele odmówili nam nagrania, ale w archiwum odnaleźliśmy wcześniejsze nagranie rozmowy z Justyną Sochą ze stowarzyszenia STOP NOP.  Stowarzyszenie "STOP NOP" nie mówi szczepieniom dzieci "nie", ale namawia rodziców do daleko posuniętej ostrożności w tej kwestii.

Czy wszystkie szczepionki są skuteczne? Znając siłę koncernów farmaceutycznych - czy jakość leków i szczepionek nigdy nie budzi wątpliwości lekarzy. Czy przypadki dziwnych reakcji niektórych dzieci po szczepionkach są badane?

W Niemczech, skąd odra do nas przyszła też jest dyskusja między zwolennikami i przeciwnikami szczepień. W Polsce z kolei jest dość intensywna kampania przeciwko tym rodzicom, którzy nie szczepią - może podejście do szczepionek, terminów szczepień też powinno ulec zmianie?

W Polsce co jakiś czas notuje się większą zachorowalność np. na różyczkę, ale to tak zwane epidemie wyrównawcze i to typowe zjawisko - tłumaczy dr Andrzej Trybusz, Wielkopolski Inspektor Sanitarny. Może będzie tak samo w przypadku odry. Ale pamiętajmy odra należy do najbardziej zaraźliwych chorób, łatwo przenosi się drogą kropelkową. Jeden chory może zarazić do 18 osób. Groźne są jej powikłania: zapalenie płuc, mózgu, mięśnia sercowego zatok czy ucha środkowego, a także choroby neurologiczne, a nawet zapaleniem nerwu wzroku, które może przyczynić się do utraty wzroku. Powikłania po odrze u dorosłych są bardzo niebezpieczne, mogą prowadzić nawet do śmierci. Szczególnie groźne jest podostre stwardniające zapalenie mózgu. Może ono powodować zmiany neurologiczne np. zaburzenia mowy, upośledzenie psychiczne, niedowłady. Objawy odry w pierwszej fazie choroby to: gorączka, ból gardła, katar, kaszel, czasem zapalenie spojówek. Później pojawiają się także plamki białe na błonie śluzowej policzka, nalot na języku i migdałkach. W kolejnej fazie dochodzi wysypka za uszami, na twarzy i szyi, rękach, tułowiu, nogach.

Szczepienia w Polsce są obowiązkowe - rodzice konsekwentnie odmawiający szczepień mogą zostać ukarani - w tej chwili wielkopolski Sanepid do wojewody wielkopolskiego skierował 324 wnioski o ukaranie rodziców, wojewoda wydał 106 postanowień o nałożeniu grzywny. Od tego tygodnia w wielkopolskim Sanepidzie można zrobić badanie na obecność przeciwciał odry - jeśli ktoś nie wie, czy był chory. Badanie kosztuje 90 zł. 

Czy powinniśmy się bać powrotu chorób zakaźnych? Zapraszamy do dyskusji.